Articuli sex anno 1371 ab Adalberto de Bohemia ad Gregorium XI delati
Date et lieu:
1371
Langue:
Latin
Manuscrits:
MS. Bamberg, SB Theol. 227 (Q V 3), f. 261-267 ;
MS. Basel, UB A X 120, f. 186r-190r ;
MS. Braunschweig, StB 162, f. 170r-176r ;
MS. Hildesheim, DomB 629, f. 163r-172r ;
MS. Klagenfurt, UB Pap. 149, f. 105-111v ;
MS. London, BL Add. 30935, f. 354-359 ;
MS. München, BSB Clm 3786, f. 56va-60rb ;
MS. Wien, Dominikanerkonv. 69/289, f. 159-163 ;
MS. Wien, ÖNB 4827, f. 395-397 ;
MS. Wien, ÖNB 11844, f. 2v-3r.
Incipits pour le texte manuscrit:
Inc. "Reverendi domini nostri patres et magistri. Dignemini fidei et veritati assistendo decernere quid de infrascriptis articulis sit sentiendum. Primus articulus est iste Lapsus in peccatum mortale faciens aliquod bonum de genere …".
context:
Dénonciation à la Curie en 1371 (24 avril) de Adalbertus RANKONIS de Ericinio de six propositions de Henricus TOTTING de Oyta jugées hérétiques mais l'enquête aboutit à la conclusion que si les propositions de Henricus TOTTING de Oyta sont inadmissibles en tant qu'affirmations doctrinales, elles peuvent être admises dans une perspective pédagogique. Le scandale ayant porté atteinte à la réputation de l'université de Prague, Adalbertus doit quitter Prague pour Paris ; c'est Jan de JENSTEIN qu'il y a rencontré comme étudiant qui lui permettra de revenir à Prague et de retrouver sa position de scholasticus à la cathédrale ;
Laus philosophiae cum quaestione Utrum naturalis philosophus per rationem naturalem possit habere notitiam sive scientiam evidentem de aliqua veritate
Date et lieu:
Écrit en 1346 à Paris
Langue:
Latin
Manuscrits:
MS. Praha, Knih. Metrop. Kap. n8.
Incipits pour le texte manuscrit:
Inc. "Reverendi Domini ! Cum philosophia inter scientias sive quascumque alie humanitus inventas facultates celsioris dignitatis insignia obtineat..." (inc. quest.) ;
Inc. "Et quia dixi in collatione, quia philosophia vera docet...".
Edition moderne:
In KADLEC (J.), Leben und Schriften des Prager Magisters Adalbert Rankonis de Ericinio, Münster, 1971, 81-91.
/Œuvre perdue, mais soumise par son auteur à son archevêque, Jan de JENSTEIN, qui a consacré deux ouvrages à sa vive critique.
Langue:
Latin
Manuscrits:
MS. ?
context:
Donne lieu à une polémique avec Jan de JENSTEIN qui réplique dans le Tractatulus de potestate clavium et le De veritate Urbani.
Bibliographie
Ouvrages usuels et instruments de travail:
CUP III n1226, n1229 ;
BAMAT 8, 1998, 1 ;
BAMAT 10, 2000, 1 ;
BAMAT 14, 2004, 1 ;
BRUO III 1547 ;
LThK (Carl Johann JELLOUSCHEK) ;
SCHULTE 432 ;
WEIJERS 1, 1994, 23-24.
Ouvrages sur l'individu:
BARTOS (F.M.), Da slavni rodaci podblanicti M. Matej z Janova a M. Vojtech Rankuv z Iezova, Tabor, 1952 ;
BARTOS (F.M.), Husitvi a Cizina, 1931, 9-19 et p.173 ;
BARTOS (F.M.), "Tetragonus Aristotelis", dans Festgabe für H. Finke, 1925, 233-239 ;
BETTS (R.R.), "English and Czech Influence on Hussite Movement", TRHS, 4th. ser., XXI, 1939, 75 ;
HEROLD (V.), "Vojtech Rankuv z Jezova a ceská reformace (Adalbert Ranconis de Ericinio and the Bohemian Reformation)", Filosofický casopis, 57, 2009 (disponible en ligne à l'adresse suivante http//brrp.org/proceedings/brrp7/herold.pdf) ;
HOLINKA (R.), Cirkevni politika arcibisjupa Jana z Jenstejna zu pontifikatu Urbana V1, Bratislava, 1933 ;
KADLEC (J.), Leben und Schriften des Prager Magisters Adalbert Rankonis de Ericinio, Münster, 1971 ;
KADLEC (J.), Mistr Vojtech Rankuv z Jezova, Prague, 1969 ;
LENTZEN (M.), "Von der mittelalterlichen Begräbnispredigt zur humanistischen oratio funebris Adalbert Rankonis de Ericinio und Cristoforo Landino als Beispiele, dans DE NICHILO (M.), DISTASO (G.) et IURILLI (A.), éd., Confini dell'umanesimo letterario Studi in onore di Francesco Tateo, Rome, 2003, 789-801 ;
LEHMANN (P.), Adalbertus Ranconis de Ericinio, dans Mitteilungen aus Hanschriften VII (Sitzungsberichte der bayerische Akademie der Wissenschaften, Phil.-hist. Abt. 1942, Heft 10), 3-28 ;
LOSERTH (J.), Beiträge zur Geschichte der husitischen Bewegung, II Der Magister Adalbertus Ranconis de Ericinio, Archiv fûr österreichische Geschichte, 57, 1880, 343-561 ;
LOSERTH (J.), Nachträglische Bemerkungen zu dem Magister Adalbertus Ranconis de Ericinio, Mittteilungen des Vereins fûr Geschichte der Deutschen in Böhmen, XVII, 1879, 198-213 ;
SPUNAR (P.), Repertorium auctorum bohemorum provectum idearum post universitatis Pragensis conditum illustrans, I, Prague, 1985, 36-49 ;
TADRA (F.), Mistr Vojtech Rankuv, professor uceni pariszskeho a scholastik kostela prazskeho, Casopis Ceskeho Musea, LIII, 1879, 537-572 ;
THOMSON (S.H.), Learning at the court of Charles IV, Speculum, XXV, 1950, 12 ;
TRISKA (M.), Literarni Cinnost predhussistské University, Prague, 1967, 44-46 et p.49 ;
WALSH (K.), A Fourteenth-Century Scholar and Primate. Richard FitzRalph in Oxford, Avignon and Paris, Oxford, 1981, 458-459 ;
WELTSCH (R.E.), Archbishop John of Jenstein (1348-1400). Papalism, Humanism and Reform in Pre-Hussite Prague, (Studies in European History, VII) Paris-La Haye, 1968 ;
Autres bases prosopographiques:
http//brrp.org/proceedings/brrp7/herold.pdf
MIRABILE (MEL) http//www.mirabileweb.it/
STUDIUM http//lamop-vs3.univ-paris1.fr/studium/ (Rédaction Claire Priol, dernière mise à jour, Jean-Philippe Genet, 09/06/2026).
<1a> 17
<1b> ADALBERTUS Ranconis de Ericinio
<1c> $Adalbertus RANCONIS de Ericinio$
<1c> $Adalbertus RANKONIS de Ericinio$
<1c> $Adalbert de ERICINIO$
<1c> $Albertus RANCONIS$
<r> COURTENAY: I, 436.
<1c> $Vojtech RANKUV Z JEZOVA$
<1c> $Albertus de BOHEMIA$
<1d> Chanoine de Prague.
<1e> % -1388%
<1f> %1340-1388%
<1g> %1364%
<1k> Maître
<2a> *Bohême (*Malý=Ježov).
<2a> /Autrefois, connue sous le nom de *Haid.
<2b> Diocèse de £Prague.
<3a> Noble ;
<3a> /Famille de la petite noblesse de la région de *Tabor ;
<r> WELTSCH, 118.
<3b> Son père est $Ranco de JEZOV$.
<3d> Familier de l'empereur $CHARLES IV de Luxembourg$.
<3f> Adversaire de $Heinrich TOTTING Von Oyta$ ;
<3f> Adversaire de $Jan de JENSTEIN, archevêque de £Prague$.
<9> Séjours (motifs culturels) en *France et en *Angleterre.
<18> Il a légué tous ses livres au monastère de Brevnov ;
<r> WELTSCH, 120.
<19> Œuvres écrites en latin :
<20> Auteur actif dans le champ religieux :
<20a1> &De frequenti communione ad plebanum Martinum&
<<b>> ?
<<l>> Latin
<<c>> MS. Eichstätt, UB Cod. st. 321, f. 394-400v.
<<cc>> Inc. : "Carissimo socio suo et amico Martino, plebano sancti Martini non curavi nec utile reputavi...".
<20a2> &Notulae receptae de libro Bonaventurae super Iohannem&
<<b>> ?
<<l>> Latin
<<c>> MS. Praha, NK 4 A 3, f. 121-160.
<<cc>> Inc. : "In principio erat... Nota, quod Dei Filius hic describitur aun nomine Verbi et non Filii... ".
<20a3> &Articuli sex anno 1371 ab Adalberto de Bohemia ad Gregorium XI delati&
<<b>> %1371%
<<l>> Latin
<<c>> MS. Bamberg, SB Theol. 227 (Q V 3), f. 261-267 ;
<<c>> MS. Basel, UB A X 120, f. 186r-190r ;
<<c>> MS. Braunschweig, StB 162, f. 170r-176r ;
<<c>> MS. Hildesheim, DomB 629, f. 163r-172r ;
<<c>> MS. Klagenfurt, UB Pap. 149, f. 105-111v ;
<<c>> MS. London, BL Add. 30935, f. 354-359 ;
<<c>> MS. München, BSB Clm 3786, f. 56va-60rb ;
<<c>> MS. Wien, Dominikanerkonv. 69/289, f. 159-163 ;
<<c>> MS. Wien, ÖNB 4827, f. 395-397 ;
<<c>> MS. Wien, ÖNB 11844, f. 2v-3r.
<<cc>> Inc. : "Reverendi domini nostri patres et magistri. Dignemini fidei et veritati assistendo decernere quid de infrascriptis articulis sit sentiendum. Primus articulus est iste: Lapsus in peccatum mortale faciens aliquod bonum de genere …".
<<m>> Dénonciation à la *Curie en %1371% (24 avril) de $Adalbertus RANKONIS de Ericinio$ de six propositions de $Henricus TOTTING de Oyta$ jugées hérétiques : mais l'enquête aboutit à la conclusion que si les propositions de $Henricus TOTTING de Oyta$ sont inadmissibles en tant qu'affirmations doctrinales, elles peuvent être admises dans une perspective pédagogique. Le scandale ayant porté atteinte à la réputation de l'université de £Prague, Adalbertus doit quitter *Prague pour *Paris ; c'est $Jan de JENSTEIN$ qu'il y a rencontré comme étudiant qui lui permettra de revenir à *Prague et de retrouver sa position de &scholasticus& à la cathédrale ;
<r> WELTSCH, 121.
<20a4> &(Sermon 'Separavit vos deus')&
<<b>> %1385% (octobre) ;
<<b> /Sermon prêché au synode à *Prague.
<20a5> &Apologia&
<<b>> %1388%
<<l>> Latin.
<<c>> MS. Praha, Knih. Metrop. Kap. O.6, f. 101-123 ;
<<c>> MS. Praha, Knih. Metrop. Kap. C 91, f. 1-130 ;
<<c>> MS. Wroclaw, BU I Q 86, f. 1-35b/
<<cc>> Inc : "In fide viuo filii dei qui dilexit me hic tractare non intendo...".
<<cc>> Inc : "Reverendi domini et magistri cupiens respondere exprobrantibus verbum et me affero semper ad dicte universitatis Pragensis beneplacita et mandata datum Parisius...".
<<i>> In &Fontes rerum bohemicarum&, III, 423-432 ;
<<i>> In LOSERTH (J.), Beiträge zur Geschichte der husitischen Bewegung, II : Der Magister Adalbertus Ranconis de Ericinio, &Archiv fûr österreichische Geschichte&, 57, 1880, 343-561 (édition partielle).
<<m>> Attaque contre $Johannes de JENSTEIN, archevêque de £Prague$, en trois sections : &De purgatorio&, sur la théologie du Purgatoire, à laquelle l’archevêque répond par le &Contra magistrum Adalbertum& ; &De festi novitate& proteste contre l’instauration de la fête de la visitation de Marie, imposée par l’archevêque et à laquelle il s’est violemment opposé au chapitre de Prague : l’archevêque lui répondra par ses &Duo Libelli& ; et enfin &De devolucionibus& critique la décision de l’archevêque d’exempter les paysans des domaines de l’archevêché de certaines obligations coutumières : l’archevêque réplique à cette partie par le &De devolucionibus subditorum&, appuyé par un traité de son vicaire $Kunes de TREBOVEL$, &De devolucionibus non recipiendis& ;
<r> WELTSCH, 123-124.
<21> Auteur actif dans le champ philosophique :
<21a1> &Laus philosophiae cum quaestione : Utrum naturalis philosophus per rationem naturalem possit habere notitiam sive scientiam evidentem de aliqua veritate&
<<b>> Écrit en %1346% à *Paris
<<l>> Latin
<<c>> MS. Praha, Knih. Metrop. Kap. n°8.
<<cc>> Inc. : "Reverendi Domini ! Cum philosophia inter scientias sive quascumque alie humanitus inventas facultates celsioris dignitatis insignia obtineat..." (inc. quest.) ;
<<cc>> Inc. : "Et quia dixi in collatione, quia philosophia vera docet...".
<<i>> In KADLEC (J.), &Leben und Schriften des Prager Magisters Adalbert Rankonis de Ericinio&, Münster, 1971, 81-91.
<21a2> &Statuta de reformando modo legendi&
<<b>> Rédigés en %1355% à *Paris
<<l>> Latin.
<<c>> ?MS. London, BL add. 17304, f. 106.
<<c>> ?MS. Paris, BnF. n.a.l. 535, f. 112b ;
<<cc>> Inc. : "Universis presentes literas inspecturis, lecturis et audituris Albertus de Bohemia, rector universitatis Parisiensis...".
<<i>> In KADLEC (J.), &Leben und Schriften des Prager Magisters Adalbert Rankonis de Ericinio&, Münster, 1971, 101-102.
<21a3> &Questio: Utrum philosophus moralis habeat concedere istam de virtute sermonis: Rex est servus regni&
<<b>> Écrit à *Paris.
<<l>> Latin
<<c>> MS. ?
<<cc>> Inc. : "Assit principio sancta Maria meo...Utrum...Et arguo primo quod sic, quia Croesus, Lidorum rex, fuit servus regni ; ergo questio vera...".
<<i>> In KADLEC (J.), &Leben und Schriften des Prager Magisters Adalbert Rankonis de Ericinio&, Münster, 1971, 91-94.
<21a4> &Tetragonus Aristotelis&
<<b>> ?
<<l>> Latin
<<c>> MS. ?
<50> Auteur actif dans le champ historique :
<50a1> &[Oraison funèbre de CHARLES IV de Luxembourg]&
<<b>> ?
<<l>> Latin
<<c>> MS. ?
<<i>> In &Fontes reum Bohemicarum&, III, Prague, 1882, 433-444 ;
<<i>> In KADLEC (J.), &Leben und Schriften des Prager Magisters Adalbert Rankonis de Ericinio&, Münster, 1971, 155-174 ;
<<i>> In VILIKOVSKY (J.), &Proza z doby Karla IV&, Prague, 1938, 65-71 (traduction tchèque de l'oraison).
<60> Auteur actif dans le champ historique :
<60a1> &De scismate&
<<b>> ?
<<b>> /Œuvre perdue, mais soumise par son auteur à son archevêque, $Jan de JENSTEIN$, qui a consacré deux ouvrages à sa vive critique.
<<l>> Latin
<<c>> MS. ?
<<m>> Donne lieu à une polémique avec $Jan de JENSTEIN$ qui réplique dans le &Tractatulus de potestate clavium& et le &De veritate Urbani&.
C BIBLIOGRAPHIE
<99a> CUP: III n°1226, n°1229 ;
<99a> BAMAT: 8, 1998, 1 ;
<99a> BAMAT: 10, 2000, 1 ;
<99a> BAMAT: 14, 2004, 1 ;
<99a> BRUO: III 1547 ;
<99a> LThK : (Carl Johann JELLOUSCHEK) ;
<99a> SCHULTE: 432 ;
<99a> WEIJERS: 1, 1994, 23-24.
<99b> BARTOS (F.M.), &Da slavni rodaci podblanicti M. Matej z Janova a M. Vojtech Rankuv z Iezova&, Tabor, 1952 ;
<99b> BARTOS (F.M.), &Husitvi a Cizina&, 1931, 9-19 et p.173 ;
<99b> BARTOS (F.M.), "Tetragonus Aristotelis", dans &Festgabe für H. Finke&, 1925, 233-239 ;
<99b> BETTS (R.R.), "English and Czech Influence on Hussite Movement", &TRHS&, 4th. ser., XXI, 1939, 75 ;
<99b> HEROLD (V.), "Vojtech Rankuv z Jezova a ceská reformace (Adalbert Ranconis de Ericinio and the Bohemian Reformation)", &Filosofický casopis&, 57, 2009 (disponible en ligne à l'adresse suivante http://brrp.org/proceedings/brrp7/herold.pdf) ;
<99b> HOLINKA (R.), &Cirkevni politika arcibisjupa Jana z Jenstejna zu pontifikatu Urbana V1&, Bratislava, 1933 ;
<99b> KADLEC (J.), &Leben und Schriften des Prager Magisters Adalbert Rankonis de Ericinio&, Münster, 1971 ;
<99b> LENTZEN (M.), "Von der mittelalterlichen Begräbnispredigt zur humanistischen oratio funebris: Adalbert Rankonis de Ericinio und Cristoforo Landino als Beispiele, dans DE NICHILO (M.), DISTASO (G.) et IURILLI (A.), éd., &Confini dell'umanesimo letterario: Studi in onore di Francesco Tateo&, Rome, 2003, 789-801 ;
<99b> LEHMANN (P.), Adalbertus Ranconis de Ericinio, dans &Mitteilungen aus Hanschriften VII& (&Sitzungsberichte der bayerische Akademie der Wissenschaften&, Phil.-hist. Abt. 1942, Heft 10), 3-28 ;
<99b> LOSERTH (J.), Beiträge zur Geschichte der husitischen Bewegung, II : Der Magister Adalbertus Ranconis de Ericinio, &Archiv fûr österreichische Geschichte&, 57, 1880, 343-561 ;
<99b> LOSERTH (J.), Nachträglische Bemerkungen zu dem Magister Adalbertus Ranconis de Ericinio, &Mittteilungen des Vereins fûr Geschichte der Deutschen in Böhmen&, XVII, 1879, 198-213 ;
<99b> SPUNAR (P.), &Repertorium auctorum bohemorum provectum idearum post universitatis Pragensis conditum illustrans&, I, Prague, 1985, 36-49 ;
<99b> TADRA (F.), Mistr Vojtech Rankuv, professor uceni pariszskeho a scholastik kostela prazskeho, &Casopis Ceskeho Musea&, LIII, 1879, 537-572 ;
<99b> THOMSON (S.H.), Learning at the court of Charles IV, &Speculum&, XXV, 1950, 12 ;
<99b> WALSH (K.), &A Fourteenth-Century Scholar and Primate. Richard FitzRalph in Oxford, Avignon and Paris&, Oxford, 1981, 458-459 ;
<99b> WELTSCH (R.E.), &Archbishop John of Jenstein (1348-1400). Papalism, Humanism and Reform in Pre-Hussite Prague&, (Studies in European History, VII) Paris-La Haye, 1968 ;